Opinia Związku Nauczycielstwa Polskiego ws. budżetu państwa na rok 2027 w części dotyczącej wynagrodzeń nauczycielskich: Podwyżka o 3% jest jedynie kompensacją prognozowanego wzrostu cen i prowadzi do dalszego spadku realnej wartości wynagrodzeń nauczycieli.
Związek Nauczycielstwa Polskiego negatywnie opiniuje projekt budżetu państwa na rok 2027 w części dotyczącej ustalenia wysokości kwoty bazowej dla nauczycieli, a więc w zakresie ustalenia kwoty średnich wynagrodzeń nauczycieli i finansowania zadań oświatowych.
Zaproponowany wzrost wynagrodzeń nauczycielskich o 3% nie pozwala zachować ich relacji do wynagrodzeń w gospodarce, nie stanowi skutecznego narzędzia przeciwdziałania problemom kadrowym oraz nie daje wystarczającej gwarancji pełnego sfinansowania skutków podwyżki po stronie jednostek samorządu terytorialnego.
Projekt budżetu państwa na rok 2027 r. nie spełnia postulatu ZNP dotyczącego zabezpieczenia środków w budżecie umożliwiających 15% podwyżkę wynagrodzeń zasadniczych nauczycieli od 1.01.2027 r.
Wynagrodzenia nauczycieli: 3% oznacza dalszy spadek relacji płacowej
Finansowanie oświaty: potrzebna jest przejrzysta i pełna kalkulacja skutków
Postulaty ZNP
1. Podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli o 15% od 1 stycznia 2027 r.
Kwota bazowa dla nauczycieli powinna w ustawie budżetowej państwa wzrosnąć o 15% w stosunku do 2026 r., a minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego na wszystkich stopniach awansu zawodowego powinny zostać podwyższone nie mniej niż o ten sam procent.
Zdaniem ZNP dotychczasowy wzrost wysokości wynagrodzeń nauczycielskich jedynie w części rekompensuje utratę wartości nabywczej wynagrodzeń nauczycieli wynikającej z inflacji, nie stanowiąc faktycznej podwyżki wynagrodzenia.
Związek Nauczycielstwa Polskiego oczekuje więc w 2027 roku 15% podwyższenia wynagrodzeń nauczycieli i zabezpieczenia w budżecie państwa na rok 2027 środków finansowych, które pozwolą na realizację postulatu 15% podwyżki wynagrodzenia dla nauczycieli.
2. Pełne sfinansowanie skutków podwyżki w dochodach j.s.t. i budżetach szkół resortowych.
Kalkulacja wydatków państwa na wynagrodzenia nauczycieli musi obejmować wynagrodzenie zasadnicze, składniki zależne od jego wysokości, składki po stronie pracodawcy, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz pozostałe ustawowe skutki finansowe. Ministerstwo Finansów i Ministerstwo Edukacji powinny przedstawić oddzielnie koszt 1 punktu procentowego podwyżki nauczycielskiej i sposób jego podziału między j.s.t.
3. Ustawowy mechanizm powiązania płac nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem.
Związek Nauczycielstwa Polskiego apeluje do odpowiednich władz państwowych, a przede wszystkim kierownictwa Koalicji Obywatelskiej, o przeprowadzenie całego procesu legislacyjnego w Parlamencie i wdrożenie zmian wynikających z obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (druk sejmowy nr 28), czyli inicjatywy obywatelskiej ZNP „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”.
Proponowana przez ZNP ustawa, pod którą podpisało się ponad 250.000 obywateli, zapewnia powiązanie nauczycielskich wynagrodzeń z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce, gwarantuje, że pensje nauczycieli będą rosły wraz ze „średnią krajową”, uniezależnia wynagrodzenia nauczycielskie od decyzji politycznych, ponieważ wzrost tych wynagrodzeń byłby uzależniony od obiektywnego wskaźnika, jakim jest przeciętne wynagrodzenie w gospodarce ogłaszane przez GUS.
Inicjatywa ZNP została wniesiona do Sejmu w 2021 r. i trafiła do sejmowej „zamrażarki”, jej pierwsze czytanie odbyło się dopiero w styczniu 2024 roku, ale od tego czasu nadal nie toczą się prace w Sejmie, poza jednorazowym posiedzeniem sejmowej podkomisji nadzwyczajnej w dniu 6 marca 2025 r., która nawet nie podjęła próby merytorycznej pracy nad projektem.
Zdaniem ZNP coroczny wzrost wynagrodzeń nauczycieli nie powinien być niższy od prognozowanej dynamiki przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Należy również przyjąć harmonogram dojścia do poziomu, w którym minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela dyplomowanego stanowi co najmniej 78% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
ZNP wnosi o zmianę projektu zgodnie z trzema powyższymi postulatami, a przede wszystkim o 15% podwyżkę kwoty bazowej dla nauczycieli określanej w ustawie budżetowej państwa.
Fragment opinii ZNP ws. budżetu państwa na rok 2027 w części dotyczącej wynagrodzeń nauczycielskich z 9 września 2026 roku
